Proces pisania „Złodziejki książek”. Inspiracje.

Book Page Review, fragmenty wywiadu Lindy M. Castellito z Markusem Zusakiem:

(…) Rodzice autora dorastali podczas II wojny światowej, i to oni  wielokrotnie opowiadali mu w dzieciństwie wojenne historie. „Dwie szczególnie na mnie wpłynęły” - wspomina. „W pierwszej matka przywoływała bombardowanie Monachium. Wszystko było czerwone, tak jakby niebo płonęło. Druga mówiła o transporcie Żydów maszerujących do Dachau. Jakiś chłopiec podbiegł do jednego z więźniów i dał mu kawałek chleba, za co obaj zostali wysmagani biczem przez żołnierza z eskorty.  Myślałem, że napiszę 100- stronicowe opowiadanie oparte na tych dwóch wydarzeniach, ale materiały do pracy zaczęły się tak piętrzyć, że wkrótce miałem całą masę innych wątków.” (…)
Zusak szacuje, że fabuła powieści to „5% prawdy, a 95% zmyślenia”, luźno zaczerpniętego z postaci występujących w opowieściach rodziców. Sam, jako dziecko, nigdy nie był w Niemczech, ale, jak mówi, „znałem każdy szczegół owych scen, opisałem je tak, jak wyobrażałem je sobie w wieku młodzieńczym. Wybrałem się do Niemczech w zeszłym roku, aby wreszcie sprawdzić wszystko osobiście. Rozmawiałem z ludźmi i prowadziłem badania dopóki starczyło mi sił. Poszukiwania nie przychodziły mi łatwo – koniec końców, nie mogłem się powstrzymać przed rozpoczęciem pisania.”
W istocie główny wątek Złodziejki książek, skupiony wokół Liesel i Maksa, ekscytował Zusaka nawet podczas wielokrotnej lektury tekstu w trakcie trzyletniej pracy nad książką. „Gdy miałem dość i czułem się zmęczony tym wszystkim, ten szczególny motyw sprawiał, że wierzyłem, że tę książkę warto wydać.”
Na koniec podsumowuje: „To właśnie małe historie definiują nas i nasze istnienie.  A Śmierć próbuje odnaleźć takie opowiadania, które wskazują, że jesteśmy warci istnienia. To my jesteśmy historiami”. 

Publishers Week, 2/20/2006, Death Gets Its Say, Judith Ridge, fragmenty artykułu

 (…) Pisząc o nazistowskich Niemczech, Zusak miał świadomość, że wkracza na teren dogłębnie spenetrowany literacko. Stąd być może decyzja o przekazaniu narracji nie osobie żyjącej, a  samemu Śmierci. "Napisałem zdanie <Widziałem kolor czasu przy trzech różnych okazjach>” – objaśnia. " „Chciałem w ten sposób opisać trzy przypadki śmierci, a Śmierć była narratorem". I postanowił kontynuować w ten sam sposób.

Język książki jest uderzający. „Chciałem, aby Śmierć przemawiał w sposób inny, niż zwykli mówić ludzie" – mówi Zusak. "Rzecz, przy której się upierałem [podczas przygotowywania tekstu do edycji] to, aby Śmierć mówił o drzewach i niebie jak o ludziach, z użyciem zaimka <kto>. Śmierć traktuje niebo, drzewa i chmury jak swych dobrych kompanów".
Zusak dorastał, mówiąc po niemiecku – w szorstkim żargonie klasy pracującej, jaki znajdujemy w książce. Pomimo iż powieść prezentuje Niemców jako bohaterów sympatyzujących z Żydami i ich wspierających, autor z całą stanowczością zaznacza, że nie jest ona w żadnym razie proniemiecka ani też apologetyczna. „Nie mam zamiaru skłonić ludzi do zmiany spojrzenia na nazistowskie Niemcy” – mówi autor. "Wszystko, co próbuję zrobić, jak każdy pisarz, to opowiedzieć pewną historię w sposób, w który nie była opowiadana nigdy przedtem. Mam nadzieję pokazać pewną małą historię w ramach tej wielkiej historii, którą wszyscy dobrze znamy”. (…)






